Prawo naturalne dzisiaj

W czerwcu odbyła się prezentacja wyników odpowiedzi nadesłanych przez konferencje episkopatów z całego świata na kwestionariusz dotyczący rodziny. powstał dokument: “Wyzwania duszpasterskie związane z rodziną w kontekście ewangelizacji”. Nie znalazłam tłumaczenia polskiego, więc przetłumaczyła kilka punktów dotyczących prawa naturalnego (wydaje mi się, że jest to fundamentalna kwestia). Jeśli gdzieś przeinaczyła sens proszę o poprawkę. Tekst angielski: http://www.vatican.va/roman_curia/synod/documents/rc_synod_doc_20140626_instrumentum-laboris-familia_en.html

Ewangelia Rodziny i Prawo Naturalne

Relacja ewangelii rodziny do naturalnego prawa

20. Mówiąc o akceptacji nauczania Kościoła na temat małżeństwa i rodziny koniecznie włączenie tematu prawa naturalnego, który to temat jest często cytowany w dokumentach Magisterium Kościoła i obecnie stwarza trudności. (…) tym, co leży u podstaw relacji między Ewangelią Rodziny i prawem naturalnym jest nie tyle obrona abstrakcyjnej koncepcji filozoficznej, lecz niezbędna relacja, którą Ewangelia ustanawia dla osoby ludzkiej w różnych sytuacjach stworzonych przez historię i kulturę . (…)

 

Współczesne problemy związane z prawem naturalnym

21. W zdecydowanej większości odpowiedzi i uwag, koncepcja prawa naturalnego okazuje się dzisiaj , w różnych kontekstach kulturowych bardzo problematyczna, jeśli nie całkowicie niezrozumiała.Wyrażenie to rozumie się w różny sposób, lub po prostu nie rozumie w ogóle. Wiele konferencji biskupów, w wielu różnych miejscach, stwierdza, że choć małżeński aspekt relacji między mężczyzną a kobietą może być powszechnie akceptowany jako empiryczna rzeczywistość, idea ta nie jest interpretowana jako zgodna z prawem uniwersalnym (naturalnym). Bardzo niewiele odpowiedzi i obserwacji wykazały odpowiednie i powszechne rozumienie prawa naturalnego.

22. Reakcje i obserwacje pokazują również, że przymiotnik “naturalny” jest często rozumiany przez ludzi jako”spontaniczny” lub “taki, który przychodzi naturalnie.” Obecnie ludzie mają tendencję do wysokiego cenienia osobistych uczuć i emocji, które jawią się jako “prawdziwe” i “podstawowe “, a zatem przynależne po prostu do własnej natury (danego człowieka). Antropologiczne koncepcje, z jednej strony, wskazują na autonomię w ludzkiej wolności, która nie musi być związana z obiektywnym porządkiem naturalnymi, z drugiej strony koncepcje zakładają dążenie każdego człowieka do szczęścia, które jest po prostu rozumiane jako realizację własnych pragnień. W związku z tym, prawo naturalne jest postrzegana jako przestarzała spuścizna. Dziś, w nie tylko na Zachodzie, ale w coraz większym stopniu każdej części świata, badania naukowe stanowią poważne wyzwanie dla koncepcji natury. Konfrontacji ewolucji, biologii i neurologii z tradycyjną ideą prawa naturalnego prowadzi do wniosku, że owa koncepcja nie jest “naukowa”.

23. Generalnie rzecz biorąc, pojęcie “praw człowieka” jest również postrzegane jako bardzo subiektywne i stanowiące zaproszenie do samostanowienia jako procesu, który nie jest już zakorzeniony w idei prawa naturalnego. W związku z tym, wielu respondentów wskazuje, że systemy prawne w wielu krajach tworzą prawo sprzeczne z tradycyjnymi nakazami prawa naturalnego (np. zapłodnienie in vitro, związki homoseksualne, manipulacja ludzkich embrionów, aborcja itp.). (…)

.24. Ponadto, wiele uwagi poświęca się kwestii faktu, że prawo cywilne – w oparciu o coraz bardziej dominujące koncepcje pozytywizmu prawnego – może błędnie się w umyśle ludzi zostać przyjęte jako moralnie słuszne. Co to jest “naturalne” wydaje się być określona przez jednostki i społeczeństwa, którzy stali się jedynymi sędziami w wyborach etycznych.(…)

25. (…) kilka konferencji episkopatów Afryki, Oceanii i Azji Wschodniej, wspomina, że w niektórych regionach, poligamia może być uważane za “naturalną”, jak również sytuacje rozwodu z woli męża jeśli żona nie jest w stanie urodzić dzieci oraz w niektórych przypadkach, gdy żona nie może urodzić synów. Innymi słowy, w powyższym punkcie widzenia wyprowadzonym na podstawie różnorodności kulturowej stawia się tezę, że prawo naturalne nie stosuje się do wszystkich ludzi i wnioskuje, że unikalny system odniesienia nie istnieje.

(…)

Wezwanie do odnowy pod względem językowym

30. Język tradycyjnie używany w wyjaśnieniu pojęcia “prawo naturalne” powinien zostać ulepszony, tak aby wartości Ewangelii mogły być przekazywane ludziom w bardziej zrozumiały sposób. W szczególności na podstawie większości odpowiedzi i jeszcze większej części obserwacji, wnioskuje się, że należy położyć większy nacisk na rolę Słowa Bożego jako uprzywilejowanego instrumentu w koncepcji małżeństwa i rodziny oraz zwiększenia odniesienie do Biblia, jej języka i narracji. W związku z tym, respondenci proponują publiczną dyskusję i rozwijanie idei biblijnej inspiracji w “porządku stworzenia”, co może umożliwić ponowne odczytanie koncepcji prawa naturalnego w bardziej znaczący sposób w dzisiejszym świecie (. por. idea prawa wypisanego w sercu człowieka w Rz 1:19-21; 2:14-15). Ponadto propozycja ta zachęca do używania języka, który jest dostępny dla wszystkich, takiego jak język symboli wykorzystywanych podczas liturgii. Proponuje się także angażowanie młodych ludzi bezpośrednio w wyjaśnianiu tych spraw.

 

Ciekawy jest ostatni przytoczony przeze mnie akapit. Czy możliwe jest większe oparcie się na Biblii w prezentacji idei prawa naturalnego na temat rodziny? Myślę, że ten kierunek może opierać się na chęci mocnego oparcia idei prawa naturalnego na bożym autorytecie, próbie jednoznacznego stwierdzenia czego chce Bóg od człowieka ( w oparciu o natchnione i ostateczne słowo boże). Być może ludzie uważają, że koncepcja prawa naturalnego jest zbyt rozumowa i abstrakcyjna i chcieliby oprzeć się na doświadczeniu, przykładach innych ludzi – ludzi świętych, z woli bożej przykładów dla innych – postaci biblijnych. (Tak odczytuję chęć większego nacisku na narrację biblijną w wyjaśnianiu prawa naturalnego). Jednak część przykładów w  Starym Testamencie odnajdujemy bardzo wiele zachowań przeczących idei prawa naturalnego (np. Abraham, Sara i Hagar). Natomiast w Nowym Testamencie nie odnajdziemy zbyt wiele nauczania Jezusa nt. małżeństwa (poza nierozerwalnością), aby można było budować na nim bardziej szczegółowe koncepcje (np. kwestia początku życia).

Interesująca jest wzmianka o prawie wypisanym w ludzkim sercu. Wydaje mi się, że może być to jedyną drogą na odczytanie pewnego uniwersalizmu natury ludzkiej. Jednak wnioski na podstawie tej duchowej intuicji jest dość trudno komunikować, być może są bardziej ogólne niż to co dziś uważa się za prawo naturalne, a z drugiej strony bardziej szczegółowe, bo wypływają z sytuacji konkretnej osoby, która jako jedyna zna siebie i może w tym duchowym prawie znaleźć właściwe sobie sposoby postępowania, różniące się od innych osób, które są w innej sytuacji.

Add Comment Register



Napisz komentarz